26 - કડવું ૧૪ મું - જીવન્મુકતની દશા - ૨ / અખેગીતા (અખો)


રાગ ધન્યાશ્રી

વળી કહું સાચા સંત સુજાણજી, જેહને ઉદયો અંતર ભાણજી;
હરિને બોલે જેહનિ વાણજી, જે ઘટ ઉઘડી વસ્તુની ખાણજી ૧

પૂર્વછાયા

ખાણ ઉઘડી વસ્તુકેરી, તેણે ન્યૂનતા સઘળી ટળી;
અંતર માંહેલો આશય મોટો, તેણે વસ્તુમાંહે જઇ રહે મળી. ૧

જેમ અગ્નિમાંહે લોહ પેઠું, તે લોહમાં અગ્નિ આવિયો;
ત્યારે શિવ શિવ થયું સર્વે, જ્યારે શિવમાં જીવ સમાવિયો. ૨

ભાઈ છતે અણછતો થઇ રહે; કોઇક જાણે વિરલા સંત;
આપાપરવિના પ્રીછ અળગી, તે મહાનુભાવ મહંત ૩

ભૌતિક ભાવના ટળી તેહને, ભાસ્યું ચિદ્આકાશ;
રોધ નપામે મીન જેમ, તેહને નીરમધ્ય આકાશ. ૪

નેત્ર ઉઘાડે ને ગતિ કરે, ભરે તે શ્વાસોશ્વાસ;
તેને નીર ફીટીને નભ થયું, જે આપ રહે અવકાશ. ૫

જેમ હિમના પરવતવિષે, મુષક ચાલે મધ્ય;
તેણે ખણ્યાવોહોણી ખાણ થાય,એહવી ઉષ્ણતાની સિધ્ય, ૬

અદ્રિમાં આકાશ તેહને, મહા કલા મુષકવિષે;
તેમ ભૌતિક ભાવના તિહાં નહી, જે અણલિંગી આતમલેખે. ૭

ભાઈ લિંગ તિહાં લેખાં ઘણાં, અણલિંગે લેખું કશું;
એ સહજ-કેરી સાધના, સમઝે તે દેખે અશું. ૮

ભાઈતત્ત્વદર્શી તત્ત્વમાંહે, દેખે સર્વ સમાસ;
જેમ અરૂપમાંથી રૂપ બંધાએ, પાછું અરૂપ થાય ખરાશ. ૯

કહે અખો સહુકો સુણો, એવી અકલ કળા મહંતને;
એ પદને હીંડો પામવા, તો સેવો હરિ-ગુરુ-સંતને. ૧૦
* * *
૧ અંતર = જ્ઞાનરુપ સૂર્ય.
૨ વાણજી = વાણી.
૩ ઊઘડી = બ્રહ્મરૂપ વસ્તુની.
૪ આપાપરવિના = હું ને અન્યવિના.
૫ પ્રીછ = જાણ-સમજ.
૬ ચિદઆકાશ - ચૈતન્યરૂપ આકાશ.
૭ મીન = માછલું.
૮ નભ = આકાશ.
૯ હિમના = બરફના.
૧૦ મુષક = ઉંદર.
૧૧ અદ્રિમાં = પર્વતમાં.
૧૨ અણલિંગી = ત્રણ લિંગથી રહિત.
૧૩ સહજ = સ્વાભાવિકની.
૧૪ અશું = આવું.
૧૫ ખરાશ = કપૂર.


0 comments


Leave comment