27 - કડવું ૧૫ મું - જીવન્મુકતનો મહિમા -૧ / અખેગીતા (અખો)


રાગ ધન્યાશ્રી

વળી કહું જીવન્મુક્ત દશાયજી, નિશ્ચે જેનો પરવત-પ્રાયજી;
જેણે પ્રિછ્યો વસ્તુ મહિમાયજી, તે અનુબહતાંપાછો ન થાયજી. ૧

પુર્વછાયા
અનુભવ જે મોટાતણો, આપાપર નહી જે વિષે;
આપ ગળીયું આપ માહે, દ્વંદ્વાતીત રહા સુખે. ૧

તેહની કલા પ્રિછી નવ પડે, મતો તે અગમ અગાધ;
વારિધિ-કેરાં વારિ જે, ભાઇ નહિ તરવાં સાધ્ય. ૨

જેમ સૂર્ય તપે નિદાયનો, તોએ તે ઉષ્ણ ન થાય;
તેમ તત્ત્વદર્શી પુરુષને, દોષ ન લાગેકાંય. ૩

જેમ વાયુ વહે બહુ ગંધને, ઉત્તમ અધમ અપાર;
પણ રહે અસંગી તે થકો, સ્પર્શે નહિ લગાર. ૪

તત્તવદર્શી પુરુષને, જેમ જાણો દેહભાવ;
વહે પણ વળગે નહીં, જે જાણે સહજ-સ્વભાવ. ૫

જેમ વિચિત્ર ભાતિના રંગ મૂકિયે, સ્ફટિકમણિની પાસ;
તે ભળ્યા સરખા ભાવ દેખાડે, પણ આપ રહે ઉદાસ. ૬

જેમ ચશ્માના પડવિષે, રોધ ન પામે દૃષ્ટ;
તેજ અધિક પોષે આંખને, તેમ અણલિંગી ઉત્કૃષ્ટ. ૭

તેમ અનુભવી પુરુષને, આપોપું અંતર નથી;
અમલ આશય તેહનો, ભાઈ ભાગી ઉર્મિ ઉરથી. ૮

$$$$ સિધ્ધાંત પોખે, પ્રેમેશું પાવન કરે;
ઉપદેશ આપે આત્મવિદ્યા, સેહેજ શબ્દ તે ઉચરે. ૯

કહે અખો સહુને વિષે,માન હોય મહંતને;
એ ઉત્કૃષ્ટદશાને તેજ પામે, જે સેવે હરિ-ગુરુ-સંતને. ૧૦
* * *
પરવત-પ્રાયજી = પર્વતના જેવો.
અનુબહતાંપાછો = પુનર્જન્મ ન પામે.
દ્વંદ્વાતીત = સુખદુઃખાદિ જોડકાંથી પર.
મતો = અભિપ્રાય.
વારિધિ-કેરાં = મહાસાગરનું.
વારિ = પાણી.
સાધ્ય = શક્ય.
નિદાયનો = ઊનાળાનો.
રોધ = રૂંધાય નહિ.
૧૦
દૃષ્ટ = દ્રષ્ટિ.
૧૧
આપોપું = હુંપણું.
૧૨
અમલ = નિર્મળ.
૧૩
આશય = અભિપ્રાય.
૧૪
ઉર્મિ = સુખદુખાદિરૂપ તરંગ.
૧૫
પોખે = આપે.
૧૬
સેહેજ = સ્વાભાવિક.
૧૭
મહંતને = મહાત્માને.


0 comments


Leave comment