1.54 - વિજન અરણ્યે / રાજેન્દ્ર શાહ


એકાકી હું અહીં ?
નહીં.
સહ્યાદ્રિ ડુંગરોમાંહીં દંડકારણ્ય આ મહા;
ઘટાળા વડલા, આંબા, સાગ ને શીમળા સમાં
આભને ઢાંકીને ઊભાં વૃક્ષ જ્યાં કાળથી જૂના,
વેલીને વેલીએ જેહ ધાયાં છે પ૨સ્પ૨.
આભથી યે વળી ઝાઝી ઢંકાઈ છે વસુંધરા,
કેર ને કાશ ને બીજી અડાબીડ વનસ્પતિ
અંગના અંચળા જેવી સોહે છે રંગની ભરી.
ભાનુનો તાપ ના આંહીં, પર્ણોના રન્ધ્ર માંહીંથી
આવતાં કિરણો કેરો વ્યાપ્યો છે શાંત વૈભવ.
ઝંઝાના બળથી જે છે અનિરુદ્ધ જગે, અહીં
વાયુએ તે બની નમ્ર મોંઘા દાસત્વને ગ્રહ્યું.
મંદ મંદ ડગે એમાં ભમું હું, સ્વપ્નમાં લહ્યા
વિશ્વની સાંપડી જાણે જાગ્રતિમાંહીં સિદ્ધિ આ,
મુગ્ધ આનંદની આંખે નિહાળું વન્ય રિદ્ધિ આ,
એકાકી હું અહીં ? નહીં.

એકાકી તો પણે, સૌની
મધ્યમાં વસવાં તો યે હૈયાનો મેળ ના જ્યહીં.
મને તો કિન્તુ લાધ્યો છે રૂડો સાથ અતીતનો,
અબ્ધિ શા ઉરમાં જેના વહે છે કલ્પના જલ,
અનિદ્ર આદિથી જે છે તે છે જે કોટિ ચક્ષુસ:
સર્વ ઇતિ તણો દ્રષ્ટા કિંતુ ઇતિ ન જેહને,
મને તો સાથ છે એવા જ્ઞાનયોગી અતીતનો.
પગલે પગલે દોરે, દાખવે ભૂમિની કથા :
નાનું આ ઝરણું કેવું –
થાકેલી જાનકીજીની એણે ધોઈ હતી વ્યથા,
આજે યે સંસ્મરી જેને - નર્તે આનંદપાગલ !
ને જો પેલી શિલા જેની શોભા છે સર્વત્યાગની,
શાન્ત હૈયે ઝીલ્યાં જેણે
પ્રિયાના વિરહે વ્યગ્ર રામનાં નેત્રનાં જલ.
આ ગુહા, જીર્ણતાની જ્યાં ઝરી છે રજ ચોગમ,
જાળાંથી પૂર્ણ, છે ભેજ, અંધારાં છે અવાવર.
એકદા આંહીંથી ઊઠી, યજ્ઞાના ધૂમ્રની શિખા
વ્યાપતી'તી દિગન્તોમાં, પોતાની ગંધમાં ભરી
રેલાવ્યો'તો જગે જેણે સર્વ કલ્યાણનો ધ્વનિ.
ચરણે ચરણે ન્યાળું યુગના યુગ; આખરી
પેશવાઈ તણી સુણું ગાથા વીરત્વની ભરી,
ફેલાતાં ધસતાં જેણે રાંધ્યાં પૂર વિધર્મનાં.
પામવું સ્હેલ ના તેને પામ્યો;
એકાકી હું નહીં.

દૂરથી જે જુએ તેને પોતાની મોહિની વડે
આકર્ષે, આવનારાને કાજે ધારી ભયાવહ
કાલનું રૂપ જે ડારે, તેવું યે ઘોર કાનન
મને તો દાખવે સંધે બન્યો સાકાર સુંદ૨.
દર્ભમાં ચરતાં ટોળાં કોમળાંગી મૃગો તણાં
ગમે, તેવી ગમે ઘેરી ગર્જના હિંસ્ત્ર પ્રાણીની.
ડાળીએ ડાળીએ ઊડે પંખીના છંદનો રવ:
રેખાળી ગતિમાં કેવું સરે સૌન્દર્ય સર્પનું !
દર્શને ભવ્ય છે કોઈ તો કોઈ સ્પર્શરમ્ય છે,
કોઈ છે શ્રવણે, કોઈ સ્વાદે, તો કોઈ ગંધથી.
અહો કેવું અનાયાસે
પંચ તત્ત્વો તણું મીઠું પામ્યો છું સાહચર્ય આ !

એકાકી હું નહીં નહીં.
સર્વના સંગનો આંહીં નિધિ છે રમણે ચડ્યો
ને તેમાં ખૂટતું કૈં તો,
હૈયાના પ્રેમની ગાજી રે'તી આનંદઘોષણા...


0 comments


Leave comment