21 - પ્રમાદી નાવિક / મણિશંકર રત્નજી ભટ્ટ ‘કાન્ત’


મનોહર તરંગ આ ઉપર ચંદ્રિકા વિસ્તરે,
સુધા ધવલ અંતથી ઝબક સાથ વિદ્યુત સરે;
વહી પવન મંદ મંદ જડ અંગ જાગ્રત્ કરે,
નહીં વિધુર અંતરે તદપિ કાંઇ આશા ઠરે !


હતો ચરસ મૂળથી સરતનો જરાએ નહીં,
નહીં સફર લાભની પ્રગટતી સ્પૃહા એ મહીં;
સદૈવ સુખનાવમાં સ્વજનસંગ માટે જતો,
કૃતાર્થ સહચારથી પ્રણયથી હંમેશા હતો.

ફર્યા સકલ ખંડના નવનવે કિનારે અમે,
હવાઈ દરયાઇ કૈંક નિરખ્યા ચમત્કારને;
શશી સહિત રાત્રીઓ મહિં અનેક ગોષ્ઠી કરી,
ગયા દિવસ તે બધા ! નહિં જ આવવાના ફરી !

ગયા, વખત આવતાં સ્વજન સર્વ છૂટા થયા,
ઘણા સફરમાં અને સરત જીતવાને ગયા;
રહી પ્રિયતમા સખી નિકટ માત્ર નૌકા પરે,
ગણી ઉભય અર્થ સર્વ ભટક્યાં મહાસાગરે !

ભર્યા દિલ વિલાસથી, મધુર કૈંક ગાનો કર્યા,
તર્યા જલધિમાં અને વિરલ ટાપુઓમાં ફર્યા;
જતાં નિકટ બંદરો નિરખતાં હલેસે વહી,
“ન હોય સુખનાવની કદર બંદરોને,” કહી !

ઘણી વખત થાકતાં, નિજ કરે સુવાડી મને,
પ્રિયા ઉભય નાવને ચલવતી ધરીને કને;
કદી ગહન અંધકાર પ્રસર્યા પછી જાગતો,
તથાપિ ગણતો નહીં, સદયની ક્ષમા માગતો !

અહો ! હૃદયહીનતા ! અવધિ છેક કાઠિન્યની !
વ્યથા ન સમજી શક્યો પ્રિયતમા મુખે દૈન્યની !
કદાપિ લઇ અંકમાં રસિક કૈં કથાઓ કહું,
ગણી પરિસમાપ્તિ ચિત્ત કૃતકૃત્ય માની લહું !

કહે કરુણ એકદા : “નવ જશું કિનારે સખે,
જરા જનસમાજમાં ! જડ જલે થવાશે રખે !”
હતાં સજલ નેત્ર એ :મુજ ભરેલ નિદ્રા લસે “
પડ્યો તરત ઊંઘમાં ! સ્મરણ તે ન હાવાં ખસે !


કરાલ રજની મહીં ગગન ગર્ત્તમાં ડૂબતી,
દગે દગ ઉઘાડતાં ચડી અનેક તારા સતી;
હતી શિથિલ નાવલી સ્થિર, જરા ન દીઠી ક્રિયા,
પડ્યો તરત જલ્પતો જલધિમાં “પ્રિયા ! હા પ્રિયા !”


0 comments


Leave comment