૮૨ - સંદેશો / શૂન્ય પાલનપુરી


(‘દીકરી ને ગાય દોરે ત્યાં જાય’ એ કહેવાનો ભોગ થઈ પડેલ એક કન્યા જાણભેદુ સખી દ્વારા પોતાના પ્રિયતમને વિદાય વેળાનો સંદેશો પાઠવે છે.)

સખીનો પ્રશ્ન : હે સખી !
એ અહીં આવે તો એને શું કહું ?
કન્યાનો ઉત્તર : એને કહેજે કે હતી એ બેકસૂર,
લઈ ગયું દુર્ભાગ્ય એને દૂર દૂર;
લોક આવ્યા હાથ પકડી લઈ ગયા,
હેમથી નખશિખ જકડી લઈ ગયા;
એજ વાચહીન પ્રાણી સમ ઉદાસ !
કેટલી મજબૂર ! કેવી નાસીપાસ !
ચૂંદડી એનું કફન સર્જી ગઈ,
એના યૌવનની ચિતા સળગી ગઈ.

સખીનો પ્રશ્ન : હે સખી !
એ કદી પૂછે, હતી શી હાલમાં ?
કન્યાનો ઉત્તર : સાફ કહી દેજે કે માઠા હાલમાં,
જાણે મૃગલી પારધીની જાલમાં;
આંખમાં અશ્રુ, ગળે ડૂબેલ શ્વાસ,
ધૈર્ય જાણે કરવતોનો મૂક ત્રાસ !
અંગે અંગે દાવાનળ લાગ્યો હતો,
રોમે રોમે એક પ્રલય જાગ્યો હતો;
છાનું છાનું એ રુદન કરતી ગઈ,
આખે રસ્તે તારો દમ ભરતી ગઈ.

સખી નો પ્રશ્ન : હે સખી !
તારું ઠેકાણું કદી પૂછે મને ?

કન્યાનો ઉત્તર : એને કહેજે, હે અભાગી પ્રેમી જન !
કોનું ઠેકાણું ? અને કોનું મિલન ?
ઘેલી ઘેલી વાતના દિવસ ગયા,
ભીની ભીની રાતના દિવસ ગયા.

સખીનો પ્રશ્ન : હે સખી !
તે છતાં એ હઠ કરે તો શું કહું ?

કન્યાનો ઉત્તર : તો પછી કહેજે કે ઘેલા માનવી !
દૂર જ્યાં દિગંતની સીમા નથી;
જ્યાં ગગન ચૂમે છે ધરતીનું વદન,
થાય છે જ્યાં અંત-આદિનું મિલન;
જ્યાં નથી ઇન્સાનનાં દુઃખ,દર્દ, ગમ,
જ્યાં નથી નિર્દોષ પર જુલ્મોસિતમ;
દૂર.... આ પાપી જગતથી દૂર... દૂર
તારી ઊર્મિ, જા... તને મળશે જરૂર.*



* (જ. મન્ઝુર એહમદના કાવ્ય પરથી સૂચિત)


0 comments


Leave comment