42 - ते ही नो दिवसा गता : / રઘુવીર ચૌધરી


નિદ્રાધીન શિશુના વજન જેવું
ઋજુ ભવિષ્ય ઉપાડીને મારે ચાલવાનું
હોત તો આ ઉટપટાંગ ઇન્કારનું
લોહકપાટ તમારી સામે મેં ખોલ્યું હોત ભલા ?

પેલાં દ્રઢસંકલ્પ રાજમાર્ગોની પડખેનાં
એમની અંત:સ્ત્રોતા ધારાઓનાં દ્વાર,
દૂર ખસી ગએલા મારા અંગત આકાશ
કરતાં વધુ પરિચિત છે મને. અને
મારી જ સંદિગ્ધ દ્રષ્ટથી પીંખાઈ ગએલી
શ્રદ્ધાની તો વાત જ છોડો કે સંતાડો.
તમારી નિરુત્તર આંખોને વધુ વિકલ્પ સૂચવું ?

તો સ્વીકારો ગોપન-નિગોપનથી પર
વિસ્મૃતિની વેળા
કે વિસ્મૃતિ પછીની નીરવતા.
નીરવતા નહીં તો તો નિર્વેદ.
નિર્વેદ પણ નહીં ?
તો વિલયન. મારું, તમારું, એમનું –
આપણું સૌનું શક્ય છે વિલયન.
કેમ કે આપણે ન હતા તે પૂર્વે હતા.
અને જે હતું તે હવે નથી.
તેની જ તો રામાયણ છે કે જે નથી
તે આપણું કેવી રીતે હોઈ શકે ભલા ?
આપણે લક્ષમણરેખા ઓળંગાવી નથી.
એમની છાયા હરી લઈને
એમનામાં બેઠેલો વાનર
હુકાવવો નથી.
આપણી લંકા તો બબ્બે વાર
સળગી ચૂકી.

હું તો મારા વૃક્ષ પર પસાર થતી
આ વિષુવવૃત્તીય રેખાને તાકી રહ્યો છું

હજી આંખોને પસીનો થતો નથી,
ચહેરા પરથી વરાળ ઊડે છે.

પણ આ ગહન ઉષ્ણતા સામે
માથું નમાવી દીધું તો ?
અમર ખોપરી નીચેનું મગજ
ગરમ છે સળગવા જોગું.

તેથી હવે
બધિર થવાનો અભિનય છોડીને
સાંભળો કે
ઝૂકીને પ્રણામ કરવાના દિવસો
વીતી ગયા.

૧૯૬૪


0 comments


Leave comment