૨૧ - કડવું ૨૧ મું - બ્રહ્મ-ઇશ્વર ને જીવની એકતા / અખેગીતા (અખો)


રાગ ધન્યાશ્રી

વળી કહું પૂરણપદ મહિમાય્જી, કોટી બ્રહ્માંડ જે નવાં રચાયજી;
પણ અધિક ઓછું કાંઈ નવ થાયજી, જોતાં જોતાં તે વિલઈ જાયજી.

પૂર્વછાયા

વિલઈ જાતાં વણસે નહીં, અને થાતાં નવ વધે;
પ્રાય વસ્તુ અરૂપ અણલિંગી, હેતુવિના કારણ-નિધે. ૧

હેતુવિના કારણતણું, કહું દૃષ્ટાન્ત વિધે કરી;
આકાશવિષે જેમ અભ્ર નાનાં, થાય જાય પાછાં ફરી. ૨

નીલ પીત ને શ્યામ ઉજ્જવલ, રક્ત ભાત અનંત;
વિચિત્ર પેરે વિલાસે વળી, ત્યાંહાંજ આવે અંત. ૩

પણ વ્યોમ તેમનું તેમ, થાતા જાતાં તેમનું તેમ;
વારક પ્રેરક નહિ અભ્રને, વસ્તુ જાણવી એમ. ૪

એ તો અરૂપીકેરૂં રૂપ બંધાયે, પાછું રૂપ અરૂપ થઇ જાય;
ઉપના પછી તેહનાં નામ પાડે, પણ થયું શાનું પ્રાય. ૫

એ વિચારી જોતે થકે, જેહવો એ ઘનસાર;
$$ ધાઇ રમે રમાડે, પણ ક્ષણ ક્ષણ ખગાકાર. ૬

ભાઇ જગતનાં કારણ ઘણાં, પણ થયા પછે ધરે નામ;
કહે પંચભૂતનાં પૂતળાં, એ બ્રહ્માકેરાં કામ. ૭

પણ વિરંચીઆદે વિશ્વ સઘળું, ઘડ્યો કેહેનો ઘાટ;
એ વિચારે બુધ્ધિ બુડે,અતિ નિરાળો નાટ. ૮

ભાઇ જે છે તે તો એજ અછે, બીજો વિચાર મનનો ઘડ્યો;
કરતા કોણ કહું કેહતણો, જો અન્ય પદાર્થ નવ જડ્યો. ૯

કહે અખો એ કળા મોટી, તોજ ઉપજે જંતને;
રૂપ અરૂપી આપ દેખે, જો સેવે હર-ગુરુ-સંતને. ૧૦

૧. વણસે = નાશ પામે
૨. કારણ-નિધે = કારણનો ભંડાર
૩. અભ્ર = વાદળાં
૪. રક્ત = રાતાં
૫. પેરે = પ્રકારે
૬. વિલાસે = વિલાસ કરે
૭. વ્યોમ = આકાશ
૮. થાતા = ઉત્પન્ન થતાં
૯. જાતાં = વિનાશ પામતાં
૧૦. વારક = નિવારણ કરનાર
૧૧. પ્રેરક = પ્રેરણા કરનાર
૧૨. ઘનસાર = કપૂર
૧૩. ખગાકાર = આકાશને આકારે
૧૪. વિરંચીઆદે = બ્રહ્મા આદિ
૧૫. નિરાળો = ભિન્ન
૧૬. નાટ = નાટક



0 comments


Leave comment