૨૨ - કડવું ૨૨ મું - બ્રહ્મ અને માયાની એકતાથી જીવ અને ઈશ્વરનું સ્વરૂપ-સદ્દ્ષ્ટાંત / અખેગીતા (અખો)


રાગ ધન્યાશ્રી

અનુભવ મોટો મોટા જાણેજી, બુધ્ય તે બાપડી થયું પ્રમાણેજી;
દીઠું સાંભળ્યું સહુએ વખાણેજી, પણ અણચવ્યું કોઇકઉરમાં આણેજી.

પૂર્વછાયા

ચવ્યું નથિ તેનાં ચરિત્ર શેનાં, એ તો આભાસે છે અણછતાં;
અણલિંગી એ અર્થ સમજે,કહું દૃષ્ટાન્ત જે પહોંચતાં. ૧

અધિષ્ઠાન ઉત્કૃષ્ટ માટે, ચૈતન્યતા ત્યાં અતિ ઘણી;
તેણે અરૂપ ભાસે રૂપસરખું, તેણે અહંતા ઉઠે આફડી. ૨

તે અહંતા થાય અનંતરૂપે, પ્રોઢી થઇને પાંગરે;
તેનો લક્ષ નરને કહું, કો ધીમંત હૃદયમાં ધરે. ૩

ભાઇ દૃષ્ટાન્ત આવે બુધ્ધિમાં, તો સિધ્ધાન્ત સમજે સહી;
તે દૃષ્ટાન્ત સમજી નવ શકે, તેને ઉકેલ હોયે નહીં. ૪

જેમ દર્પણ મૂકિયે સામસામા, તે પ્રતિબિંબે એકએક્માં;
તે અન્યો અન્ય અનંત થાયે, દૃષ્ટ પહોંચે છેકમાં. ૫

તે દર્પણદર્પણમાંહે રચના, દીસે પ્રગટ પ્રમાણ;
એકએકમાં અલગા અલગા. ચંદ તારા બહુ ભાણ. ૬

અનંત ભાસે સામસામા, એકના ઉદરમાં એક;
સિધ્ધાંતને તમો એમ જાણો, કહું વસ્તુ-વિવેક. ૭

આદર્શ નિર્મલ અતિઘણું, પરબ્રહ્મસ્થાની તેહ;
તેહમાં અજા આછી અણછતી, ભાઇ આવી ભાસે એહ. ૮

તે અજામધ્ય ઉપાધ્ય બોહળી, તે જાણે અહંકૃત્ય;
જેમ મુકુરમાં અનંત દીસે રૂપની સંસૃત્ય. ૯

કહે અખો સહુકો સુણો, સંસ્રુત્ય ન ભાસે જંતને;
એ ગીતાનું તે હારદ સ્મઝે, જો સેવે હરિ-ગુરુ-સંતને. ૧૦

૧. અણચવ્યું = નહિ અનુભવેલુ
૨. આભાસે = પ્રતીત થાય છે
૩. આફડી = એની મેળે
૪. પ્રોઢી = મોટી
૫. પાંગરે = અંકુર મેલે
૬. ધીમંત = બુધ્ધિમાન
૭. ઉકેલ = સિધ્ધાંત સમજવાનું સામર્થ્ય.
૮. પ્રતિબિંબે = પ્રતિબિંબત થાય
૯. છેકમાં = અંતમાં
૧૦. ચંદ = ચંદ્ર
૧૧. ભાણ = સૂર્ય
૧૨. આદર્શ = દર્પણ
૧૩. પરબ્રહ્મસ્થાની = પરબ્રહ્મને ઠેકાણે
૧૪. આછી = સૂક્ષ્મ
૧૫. ભાસે = પ્રતીત થાય
૧૬. ઉપાધ્ય = ઉપાધિ
૧૭. બોહળી = ઘણી
૧૮. અહંકૃત્ય = અહંકાર
૧૯. મુકુરમાં = દર્પણમાં
૨૦. સંસૃત્ય = સંસાર


0 comments


Leave comment