૨૭ - કડવું ૨૭ મું - જ્ઞાનીના અનુભવનો લક્ષ / અખેગીતા (અખો)


રાગ ધન્યાશ્રી

વળી કહું આઘો અનુભવ જેહજી, જેજે સમજ્યા પુરૂષવિદેહજી;
કોઇક જાણે મર્મ તો એહજી, જે જઇ નીસરે શૂન્યછેહજી. ૧

પૂર્વછાયા

શૂન્ય મધ્યે છે વાટ એહવી, પરમાતમ પદ સદા;
અગમ અગાધ મત મહા મનોહર, જ્યાં ન મળે દ્વૈતની આપદા. ૧

તેહને જગત નહીં તો શૂન્ય શું કહે, ગુણદોષ તે કોના ગણે;
પરમાર્થ આવ્યું પ્રીછમાં, તો આપવિના અન્ય શું ભણે? ૨

જેમ રતાંબરને સત્ય ન મલે, તો દિવસ પરઠે શાવડે;
એ તો કાલ માપે ભૂતલવાસી, પણ સૂર્યને કાંઇ નવ નડે. ૩

તેમ વિશ્વ દેખી મિથ્યા કહે છે, આશ જાણીને જગતની;
નિકાલ તેહને નથી જડતો, તેણે પેર્ય બાંધી મુગતની. ૪

ભાઇ અણલિંગીને આપ ન મળે, તો વ્યાપક પરઠેકેહતણો;
અણચવ્યું આપ અનાદિ વર્જીત, એવો લક્ષ આધો ઘણો. ૫

શૂન્યવાદી તે શરીર દેખે, પણ કૃત્ય ન માને દેહનું;
અંધ લક્ષ આઘો ન ચાલે, ન સમજે કારણ છે હતું. ૬

જેમ કાઇ મથતાં ઉષ્ણતા, પ્રથમ પ્રગટે માંહેથી;
પછે પ્રગટે ધૂમ્ર તેહનું, મૂલ અગ્નિને દાહથી. ૭

ઉષ્ણતા તેહજ અગ્નિ જાણીએ, પણ આઘો આદર નવ લણો;
તેમ જગત જગતનાં કૃત્ય દીઠાં, પણ આતમા અજાણ્યો રહ્યો. ૮

શૂન્યવાદી તે એમ જાણે, દેહ સૂધી તેહની દૂષ્ટ છે;
પણ પરમારથમાં પોંચ ન હોય, જેહની પુઠે પુષ્ટ છે. ૯

કહે અખો જે લક્ષણ સમજે, તેહજ પામે અંતને;
પરપંચ-પાર તે રહ્યો બોલે, કલા મોટી સંતને. ૧૦

૧. શૂન્યછેહજી = છેડે
૨. પ્રીછમાં = જાણવામાં
૩. રતાંબરને = આકાશમાં રહેનારને
૪. પરઠે = નક્કી કરે
૫. ભૂતલવાસી = પૃથ્વીપર રહેનારા
૬. પેર્ય = રીત
૭. મુગતની = મુક્તની
૮. પરઠેકેહતણો = કોનો
૯. અણચવ્યું = નહિ અનુભવેલું
૧૦. વર્જીત = સર્વથી રહિત
૧૧. કૃત્ય = કર્મ
૧૨. દૂષ્ટ = દ્દષ્ટિ-જ્ઞાન
૧૩. પુષ્ટ = પોષણ પામેલ.
૧૪. પરપંચ-પાર = જગતની બહાર



0 comments


Leave comment