10 - મારી નેનકી બુન જાણ રોઈ’તી / સૌમ્ય જોશી


એ ઘડી ને આજનો દણ મન રડવાનો વ્યચાર બી નહિ આયો.
એ દાડે તો પસેડીનાય પરસેવા સૂટી જ્યા’તા મારા પરસેવા લૂસી લૂસીને.
ભાથામાં કાંકરા આયા’તા તો ધ્યોરનું પેટ ફાટફાટ થતું’તું.
ઢોલિયોય એવો થાકી જ્યો’તો કે પડ્યા ભેગો કરડવા ધોડ્યો ઘોડીનો.
દિવસ આખો પથારી ફેવરીન હોંજના ટેમે રૂપ્પાળો થઈને સૂરજબી સફ્ફઈઓ ઠોકતો’તો ઈની જાતની.
ફરિયાની તાર પર મારી બુનનાં ફાટીને લટકેલાં લૂગડાંમોંથી પોણી ટપકતું’તું.
ને મન સરમ આવતી’તી મારાં ટપકતાં પરસેવા પર.
ફરિયાની તાર પર તંઈ માર પાનેતર લટકતું જોવું’તું.
જાત આખી વેતરી નાખી તોય મારી બુન બચારી છાણાં લેંપતી જ રહી ગઈ.
નેની હતી તાણ ભેંસના ગોબરમાં પગ બી નો’તી પડવા દેતી મારી નેનકી.
આ મારી નેનકી મારથી મોટી હોત તો ?
તો ઈન બોલાઈન ઈના ખોળામોં બે ઘડી રોઈ લીધું હોત.
પણ ઓંખ્યોનાં ભમ્મરિયા કૂવામોં પોણીયે એટલાં ઊંડાં ઊતરી જ્યાં’તાં ક ઇન બા’ર નેકારતાં આખો ભાવ નેકરી જાય.
એ કૂવામોં તરવા જેવું કોંય બાકી નો’તું રયું.
ને તોય મારી છબાક છીછરી ઓંખોનાં છાલિયામોં,
ધબાક લઈને ભૂસકા મારતી’તી રોજ ઘોડીની હાંજો.
હામે હુક્કો પડ્યો’તો,
જેઠા ભરવાડની જેમ વ્યચારોને હૈડ કીધું ને હુક્કો લીધો હાથમોં....
તૈ મને ડૂસકું હંભળાયું,
ઉંબરે ઊભી મારી નેનકી રડતી’તી.
રૂંવાડાં ઊભાં થઈ જ્યા, હાથ ઈમનો ઈમ ઠરી જ્યો હુક્કા પર,
ને રાંડવાના મુઢામથી રાડ નીકરી ક બોલ કૂણ રડાઈસ તન ?
એ ભાયડો હસે તો ઈન છક્કો કરીન તારી જોનમોં ટાપોટા પડાઈસ
ને બાયડી હસે તો ઈનો ઘાઘરો ઉતારીન વેકી મારે બજારમોં બાજરાના ભાવે.
પણ આજુબાજુ કોઈ નો’તું.
મું હતો, મારી બુન હતી, ડૂમો હતો ને ડૂસકાં હતાં.
નેનકી રડ તો બીજું કરાવાનુંય હું ?
મન તો પેલું બધું યાદ આઈ જ્યું, પે’લાનું,
એટલે ધૂળિયા ઘોડિયામોંથી ઘૂઘરા કાઢ્યા,
ન ઘૂઘરા હસાયા મારા હાથમાં ઈન હસાવા માટે પણ ઈનાં ડૂસકાં હસ્યાં નઈ.
મારી પોણા જેવી ઓંગળીઓથી ઈન ગલપચીઓ કરી પણ ઈનાં ડૂસકાં હસ્યાં નઈ.
રેડિયો ચાલુ કર્યો તૈ બોનનાં ધીમી ગતિના હમાચાર આયા
ને મારી બુનની ઓંખોથી કૂવા ઊભરાતા’તા ધીમેધીમે.
ઈમ થઈ જ્યું કે હવ ફૂની ખડકી ખખડાઉં તો મંઈથી પોંચ-હાત ભોટકા નેકરીન લખોટીઓનો દરબાર પાથરી દે મારા આંગરાના કૂંડારામોં,
ને મારું બુન ઓંટી દે એકાદ પોણીદાર કંચો.
ઈમ થઈ જ્યું ક હવ કૂનો કોટ કૂદીન અજાણી ભેંસનાં આંચળ દોઈન મારી બુનને પસલી ભરીન દૂધ પાઈ દઉં.
ઈમ થઇ જ્યું ક હવ કઈ ગાયનાં પૂંસડે ગોંઠ વારીન મારી બુનને કઉં ક જા સોડી આય તો મું તારો ભઈ.
મૂસોની રાવટી નીચી થઈ જઈ ન થઈ જ્યું ડૂસકાની માને પૈણે કૂતરાં.
હુક્કાન લાત મારીન ખભે ગોફણ લટકાઈન કીધું હેંડ,
કીધું હેંડ તન કાચી કેરી કાતરાં ન લીંબોરીઓ પાડી દઉં.
વનરાઈમાં પોપટ બી રામરામ બોલે કીધું હાંભરવું સ ?
જેઠા ભરવાડનું ડોબું તરવા પડ્યું સ કીધું જોવું સ ?
કીધું હેંડ તન વડલાની વડવઈના હમ,
કીધું હેંડ તન વડલાના હીંચકાના હમ,
કીધું હેંડ તન વડલે ઝૂલવાના હમ,
કીધું હેંડ તારા અણધડ વીરલાના હમ.
ને નેનકી બોલે એ પે’લાં તો ઈની ઓંગરી ઝાલીન બા’ર લઈ આયો.
ખોરડાને હોંપી દીધો હાંકરનો હાથ ને હેંડવા મોંડયું પાદર ભણી.
બા’ર નેકરયો તૈ હમજ્યો
ક દયોરનું ઘરથી ખેતર ઘરથી ખેતર પાક ઉગાડવામાં આખું ગોમ હુકઈ જ્યું માર માટ તો.
હતું ક બાર નેકરીસ એટલે બે પોંચ ગલૂડિયાં અલગોથિયા ખાસે મારા ટોંટિયા આગર,
ત્યોં તો હડકાયા પોંહરિયા વાંહે થ્યા ઘોડીનાં,
પે’લી ગોફણ વીંઝઈ એક કારિયાની ઓંખ પર,
એક ઘા ન ઓંખ ટંકઈ જઈ પણ ડૂસકાં હસ્યાં નઈ.
અમરઈએ પોં’ચ્યો તૈ ખબર પડી કે કેરીઓ તો સોકરોં પાડી જ્યા’તા.
તૈ ખબર પડી કે અમ તો મોટાં થઈ જ્યા’તા,
ને લીલીસમ વનરઈમોં પોપટ બી એવા વણઈજ્યાતા કે દયોરનાનાં હોધ્યાં જડતાં નો’તાં.
જેઠા ભરવાડનું ડોબું તારીન ચ્યારનુંય નેકરીન ખીલીએ ઠોકઈ જ્યુંતું.
પાદરે વાદળો ઊભો’તો ઈમનો ઈમ,
પણ વડવઈઓનાં થડિયાં ને મૂળિયાં થઈ જ્યાં’તાં,
મારા ગોમમાં ઝૂલવા જેવું કોંય બાકી નો’તું રયું.
મારી નેનકીને આલવા જેવું કોંય બાકી નતુ રયું.
ન ભમ્મરિયા કૂવામોં પૂર આયું,
મારી ઓંખ્યોના ગોખલામોં પાણી ઊભરાયું છેક તાણ મન ખબર પડી
કે મીં નેનકીની ઓંગરી નો’તી ઝાલી,
નેનકીએ મારી ઓંગરી ઝાલી’તી.
કે મીં નેનકીને કોંય નો’તું કીધું, નેનકીએ જ મન કીધેલું,
કે વનરઈમોં પોપટ બી રામરામ બોલે કીધું હાંભરવું સ ?
કે જેઠા ભરવાડનું ડોબું તરવા પડ્યું સ કીધું જોવું સ ?
કીધું હેંડ તન વડલાની વડવઈના હમ,
કીધું હેંડ તન વડલાના હીંચકાના હમ,
કીધું હેંડ તન વડલે ઝૂલવાના હમ,
કીધું હેંડ તારી નેનકડી નેનકીના હમ.
તાણ મન કબર પડી ક મારી વડવઈ તો થડિયું ન મૂળિયું થઈ જઈ સ.
ક મારી નેનકી મોટી થઈ જઈ સ ન મું હાવ નેનકો.
મન રડવાનો વ્યચાર આયો એટલ નેનકી રોઈ’તી.
મારા હુક્કા કૂવામોં તૈ...મ દઈન ડોલ અથડઈ’તી ન તોય પોણીનાં કૂંડારાં થ્યાતાં નેનકીમાં.
એ દા’ડે પાદરના એ ઘડલાખખ વડલા નીચે,
મું ન મારી નેનકી, ધ્રુસકે ન ધ્રુસકે હસી પડ્યાં.
એ ઘડી ને આજનો દણ
મન રડવાનો વ્યચાર બી નહીં આયો.


0 comments


Leave comment