5 - ધડાકા / રાજેશ વણકર


   પાડાં-વાછરડાંનો ભાંભરવાનો અવાજ, દોડતી ભેંસો-ઢોરાંને વારવાનો અવાજ, માથે ચારના ભારાના વજન નીચેથી પોતાના ઘરનાંને સામે આવવા બૂમો પાડતી સ્ત્રીઓનો અવાજ, હળ-લાકડાંને છોડવાનો ને હાંકવાનો અવાજ વગેરે એક સામટું એના પર ઠલવાતાં એની બંધ આંખોમાંથી પસાર થઈ રહેલા ચિત્રો અટક્યાં... ટૂકડો ટૂકડો થઈ ગયાં. અને એ ખાટલામાં બેઠો થયો. થોડીવાર એમ જ બેસી રહ્યો. આંખો ખોલી. પછી ઊભો થઈને ઘરમાં ગયો. પાણિયારેથી લોટો ભરીને પાણી લીધું. એકાદ-બે ઘૂંટ ભરીને વાડામાં ઢોળી દીધું, પછી દૂર દૂર દેખાતા મહી નદીના દૃશ્યને થોડીવાર તાકી રહ્યો.

   ‘પશલા, ઓ પશલા !’ બૂમ સાંભળીને દોડ્યો. આંગણે આવીને માને માથેથી ભારો ઉતાર્યો.
   ‘ચેટલી બૂમો પાડી’ માએ સીમમાંથી કાપી લાવેલાં દાતણ તૂટવા આવેલી ઓટલી પર ગોઠવતાં કહ્યું. તેણે કશો જવાબ ના વાળ્યો. મા ઘરમાં ગઈ. એ ઓટલીએ બેઠો સામે ઘેર એક ઘૈડમલ હોકો ગગડાવતા ઘરનાંને સૂચનાઓ આપતા હતા.

   ‘ચ્યાં જ્યાં સોરો, આ ભેંસને કશું નાખો, મોંયડો તોડી નાખશે અને ભારોય એને દેખાય એમ. મો પોંહેજ નાસ્યોસે પેલું કે’તમાં ક્યું સેને કે ગાડું જોઈન પગ દુખે ને ભારો જોઈને ભૂખ ઉઘડે. સેંમમેંથી આયોં તોય ઢોરોં. ભૂસ્યોંને ભૂસ્યાં નંઈ ગલા.’ કેતા બાજુવાળાને વાતમાં ખેંચતા. તો ઘરમાંથી કોઈ નવોઢા છાતી સુધીના ઘૂમટામાં સંકોચભેર બહાર આવતી હતી. પશલાએ ખિસ્સામાં હાથ નાખ્યો. પછી ઊઠીને ફળિયાના નાકેની દુકાને ગયો. 'લાય’ દુકાનવાળાએ તમાકું આપી. ને એ બહારના નેળિયે વળી ગયો. ત્યાં ગલ્લાવાળાનો પાછળથી અવાજ આવ્યો.
   ‘કઈ બાજુ ? તાડી-બાડી કે ?
   ‘શોંની તાડી, પૈસા હોય તો ને....’
   ‘ચમ પગાર ?’
   ‘શેતરમેં ખાતર નાસ્યું ને !’ પૈસાની વાત આવતાં સ્પષ્ટતા કરવા પશલાને પાછું ફરવું જ પડયું.
   ‘નવી કવોરી બને સે એમેં જા વધાર પગાર સે.’
   ‘અરે ! એમે તે જતા અસું. આ શેતરોં બગાડવા બેઠો સે ને.’
   ‘અરજી કરોને, હેડ્ય એક દાડો ઘડી નાસીએ જાડા કાગર પર અરજી.’

   ‘પણ કોકના રોટલા બગડે એમસે એનું શું ?’ કહેતો ઉતાવળમાં હોય એમ ઉતાવળે પગલે નેળિયે વળી ગયો. થોડેક ચાલ્યો હશે ત્યાં –
   ‘કોક દાડે આપા ભૂલા પડ્યા હોય તો ? કશું ખાટું-મોરું ના થઈ જાય હોં.’

   ‘મારી હાળી પાસી લાગ ભારીજી.” પશલો મનમાં બબડયો. આ અવાજ મકાઈના ખેતરમાં છુપાયેલા છાપરેથી આવ્યો હતો એ હતી કાશી. એ અવારનવાર પશલાને ખેંચવા કોશિશ કરતી રહેતી. એકવાર તો પશલો બળદ ચારવા ખેતરમાં ગયેલો. બળદ ટાંગીને લીમડા નીચે શેઢા પર આડો પડ્યોતો ત્યાં પાસે આવીને કાશી રીતસર પથરાઈ જ ગઈ જાણે. પશલો ચમકીને બેઠો થઈ ગયો. ચીડભરી નજરે એને જોઈ રહ્યોતો.

   ‘જવોંનિયા જોયાનાને ખાધાના ફેરસે હોં.’
   ‘ભૂખ એટલે શું એજ મને તો ખબર નહીં પડતી.’ એણે અલ્લડ જવાબ આપેલો.
   ‘ભોંણાને જોયું હોય તો ભૂખનીય હમજણ પડે ને, અને હાચું કઉં આમ ભરચોમાસે ઓર્યા વગરનાં શેતરાં ચેવાં લાગે ?’ કેતી એ છાતી પરની સાડીનો છેડો ઉતારી એનાથી મોં પરનો પરસેવો લૂછતાં બોલતી. ત્યારે એનું તાંબાવરણું મોં જરા ચમકતું હતું. અને ઉપરનું બટન ખુલ્લું હોય એવો ભરેલો ભરેલો કબજો હાલકડૂલક થયેલો અને પશલાને ચીતરી ચડતી હોય એવું થયેલું.

   ‘તમે જાવ ભાભી આપણને અંઈ કોઈ જોશે તો ખોટું વ્હેમાશે !’ એ ઊભો થઈ ગયેલો.
   ‘તે ઉં એવી સું. આતો કોક મનમેં વસી જાય એટલે... નઈતર... ને ભૂખ ના ભાગે એવો જનમારોય ચેટલો વેઠવાનો પશા ?’ એ નિસ્વાસ નાખતી ઊભી થતી ને પશલાને દયા જેવું થતું. શું બચારી, ભર્યો ભાદર્યો દેહ ને, મરવા પડેલો ધણી....

   ટીનટીનટીનનનન.....
   સાઈકલની ઘંટડીના અવાજે એની તંદ્રા તોડી.
   'કઈ બાજું આટલી બધી ઉપાડીસે ? હેંડ બેસ્ય.’

   સાઈકલ ધીમી પડી.
   ‘ઓહો ધૂરિયા. તારી રાહ જોઈને અમણે જ નેહર્યો. હંદેહો મલ્યો નઈ ?’ સાઈકલ પર બેસતાં પશલા એ કહ્યું.
   ‘ના ચમ શું અતું ?’
   ‘હેડ મવડાવારા પા જવાદે.’
   ‘ચમ ઓચિંતો.’
   ‘હેડને તું તારે બધું કઉંસું અંઈ વાડ હોંભરે વાડનો કોંટોય હોંભરે.'
   ‘ચમ ખાસ વાત સે. પેલી કાશલી.... ફટકો સે; પાડી કે શું ?’
   ‘જવા દે એની વાત કઉસું.’

   ‘તારી મા કેતેલી તારા ધ્યોનમેં કોઈ હોય તો આથ પીરા કરવાના જ સે તારું મન ખોટું નંઈ કરે.’ ધૂરિયાએ સાઈકલની ગતિ વધારતાં કહ્યું. ત્યાં તો વાડ આવી.
   ‘આ વાડ્ય પાસર્ય સાયકલ આડી પાડી દે ને આય હટોલા બાજુ.’ પશલો ઉતરીને ઝુંપડી બાજું ચાલ્યો.

   મગફળીના બીજમાંથી મઝાના અંકૂરો આકારો લઈ રહ્યા હતા. ક્યાંક ક્યાંક તો નાની નાની પાંદડીઓ પણ ફૂટી ચૂકી હતી. ખાતર નાખી દીધેલું પહેલું પાણી માદક ફોરમ પ્રસરાવી રહ્યું હતું અને પશલો ઝુંપડી પાસે ઊભો રહીને પેલા શેઢે મ્હોરી ઊઠેલા કેસૂડાના ઝુંડ પર નજર ફેરવીને બોલ્યો.
   ‘જવા દેને યાર એક ફસઈજી કે ફસાવી જી સે હમજાતું નહીં.’
   ‘પણ સે કુંણ એતો કે’.... ખાખેડાના ઝાડની ડાળીઓ ને પાંદડાંની જ છતને દિવાલો કરીને બનાવેલા ઝૂંપડામાં ઘાસની પથારી પર બેસતાં ધુળો બોલ્યો.
   ‘પણ, ધુરિયા એક શરત કોઈને. –

   ને ધુળાએ એના મોં પર હાથ દઈ દીધો.
   ‘આપણી ભઈબંધી ચેટલી જુની સે યાદ કર્ય. ને તારો બાપ મર્યો પસીતો આપણે સેતીવાડીય ભેગા થઈને હંભારીએ સીએ પસી તને આવો વિચાર....’
   ‘આ તો જરા વાત એવી સે ને ગોંમમેં કોઈનું ઠેકાણું પડતું નહીં ને આપણું પડે તો પાસા લોકો બરે એટલે જરા. પણ હોંભર્ય. આપણે અતારે મલવા જવાનું સે મઈસાગરની પાર્ય નાવડા વગર.’
   ‘પણ સે કુણ ?’
   ‘પેલી મેરામ મલેલી એ. દુકોનવારાને હાથે ઝાલીને ખેંચી કાઢેલો બાર્ય ખબર્ય સે. ધોરી ઓઢણીવારી.’
   'હાળી અતી તો વાઘણ પણ તારે કઈ રીતે ?’
   ‘એક દાડો એની ભેંસ હોધવા આયલી. ઉં કવોરીમ જતેલો. એ કે કે આ ભેંસ વારી આલો તો ખરા ? ને મેં શેંગડે ઝાલીને ઊભી જ રાશી દીધી તાણની ભઈબંધી.’
  
   જતાં જતાં એ બોલેલી
   - ‘પોંણી હોય તો આવજો આ દાડે તે આજે જવાનું સે અતારનો વાયદો સે.’
   ‘પણ પોંણીના બોને આવે એટલી વારમેં.’....
   ‘અરે તું તો હાવ એવો રયો. આપણે પઈણી લાવવાની સે પસી મલશું શાંતિથી. અમણે ખાલી વાત કરવા....’

   ને બેય હસતા હસતા ઉભા થયા. થોરની વાડોની પછવાડે થઈને નદીકિનારે પહોંચ્યા ત્યારે સૂરજ મેર બેસવાની તૈયારીમાં હતો. મહી નદીના મોટા મોટા પથ્થરોમાં અફળાતા પાણીમાંથી ગીતો રેલાતા હોય એવું પશલાને લાગ્યું. શાંત પાણીમાંથી હુંફાળવો પવન વહેતો હતો. બંનેએ કપડાં પથરા નીચે મૂકીને ચડ્ડીભેર પાણીમાં ઝુકાવ્યું. ઓછામાં ઓછો અવાજ થાય એવી ઢબે બેય થોડા થોડા અંતરે તરીને પાર પહોંચ્યા. આજનું તરવાનું જરા જુદું લાગ્યું બેયને. બે મોટા પથ્થરોની ફાડ આગળ બેય બેઠા.
   ‘અઈંજ આવશે’ પશલાએ કહ્યું.
   ‘જો આવે’ ધૂરિયે દૂરથી આવતા ઓળાને ઓળખ્યો.
   ‘હાળી ફટકો સે ફટકો’ - પશલો અડધો ઊભો થઈ ગયો. ધૂળાએ દબાવ્યો ‘અંઈ તો પોંણીને પથરા બધુંય હોભરે સે.’
   ‘પણ માસલી હોંભરે સે ?’

   બેય ધીમું હસ્યા.
   પેલી બહુ સહજતાથી કિનારે બેડું મૂકીને એ તરફ આવી. એના ધબકારા કયારેક નજર વાટે બહાર ફેંકાતા હતા. વારંવાર હવામાં ઉડતા ઘાઘરાને સરખો કરતાં સ્વસ્થ થવા સહજ થવા પ્રયાસ કરતી, પથ્થરોની ફાડ પાસે આવીને અટકી. ધૂળો ત્યાંથી હટી ગયો. બાકીનાં બેયના ધબકારા વધી પડયા. કોઈ કશું ના બોલ્યાં.

   ‘નેચે બેસ્ય, કોઈ જોશે’ ધીમા અવાજે પશલો બોલ્યો. એ બેઠી.
   'તારા દેદાર તો જો’ પેલીએય હિંમત કરી.
   'હારો કાચો પડ્યો.” ધૂરિયે વિચાર્યું ત્યાંજ.....
   ધડડૂમમમ....

   વૃક્ષો પર માળામાં આવેલાં પંખીઓ એક સાથે કૂંજી ઉઠયાં. મહિસાગરના પથ્થરો જાણે થરથરી ઉઠયા.... ભેખડો જાણે ધસી પડી. પાણી જાણે હાલ્યું ને તરંગી બની ગયું ધૂરિયાએ જોયું તો આ અવાજથી પેલાં બેય એક બીજાને ચોંટી ગયેલાં. એણે વિચાર્યું-કવોરીવાળાએય હારા મૂરતમાં જ બ્લાસ્ટીંગ કર્યું.

   ‘આટલું જ કાળજું ?' પશલાએ કંપીને ચોંટી પડેલી પેલીને કહ્યું.
   ‘ને તારું ?’
   'હું તો તરીને આયો; ધરામાં થઈને, તારા હારું.’
   ‘ભલું આવડ્યું.’ કહેતાં પેલા હોઠ જરા વંકાયા પશલો એ હોઠમાં જાણે ઓગળી ગયો.
   ‘નદીમ પૂર હોય ને તાણે બોલાવજે. પછી જોજે’ થોડો સ્વસ્થ થતાં હિંમતથી પશલે આહ્વાન કર્યું.
   ‘તો હુંધી તો આા...’ કહેતાં એણે પોતાનો હાથ બતાવ્યો ને પશલો થોડો મૂંઝાયો ના મૂંઝાયોને ફટ કાંડું પકડતાં બોલ્યો. ‘આ ઝાલ્યો છે એ કઈ માનો લાલ છોડાવે એમ સે.’

   પેલી ઘડીભર ભરી નજરે એને જોઈ જ રહી જાણે આખોય પી જવો હોય એમ. પછી એના નખ વિફર્યા....ને....
   પાછા ફરતાં ધૂળો ને પશલો હોંશમાં હતા. બેય ચૂપ હતા. પશલાની છાતીમાં પૂર ચડ્યું હતું. પેલીની છાતીમાં ઝરણાં. બેય વારેવારે એકબીજાને વળી વળી ને જોઈ લેતાં હતાં. બેયને કેટલુંય એકબીજાને કહી દેવું હતું. પણ શું શું કહેવું એ સ્પષ્ટ થતું નહોતું.

   પાણી પડીને પડેલા કોતરોની વાટે તેઓ ગામ બાજુ નીકળ્યા. ત્યારે સૂરજ સંપૂર્ણ આથમી ગયેલો. ધૂમાડો ગામને ઘેરી વળેલો. માળા તરફ જતાં રહ્યાં સહ્યાં પંખીઓ આજે ભરપૂર કલશોર કરતાં હોય એવું પશલાને લાગ્યું. સાઈકલ લઈને એ ફળિયે ગયા ત્યારે મૂરિયાના ગલ્લે વાગતી કેસેટ એને આજે ગમી. આજે એણે ત્રણ પડીકી લીધી. ‘ત્રીજી કોની ?’ મૂરિયે પૂછ્યું ત્યારે એ હસ્યો. ધૂળો ગયો.
   ‘બઉ ખુશ મેં લાગું સુ આજે.’ ઘરાક જતાં એક રૂપિયાની ખાંડનું પડીકું બાંધતાં મૂરિયે કહ્યું એ એણે ના સાંભળ્યું

   - મારી મઈસાગરને આરે ઢોલ વાગે સે.... કેસેટ વાગતી રહી.
   થોડા જ દિવસોમાં ધૂળાએ બેય બાજુનું પાકું કરીને આપ્યું. એની સાસરીમાંથી વાત પહોંચાડીને સામેવાળાને હા પડાવી. નાના ગામમાં બે બે વરસે એક નવી વહુ લાવવાની બધાના હૃદયમાં હોંશ હતી. બધાંએ જૂનાં લગ્ન ગીતો યાદ કરવા માંડ્યાં. વૈશાખની રાહ જોવા માંડી. આવતાં જતાં ફળીયાની સ્ત્રીઓ એને મજાકમાં ગીતો સંભળાવતી એ ફૂલાતો એનો આનંદ માતો નહોતો.

   રાતે મગફળીનાં ખેતરમાં ઉંદરોનો ત્રાસ રેતો’તો એટલે એ રાતવાસો કરવા ખેતરે જતો રેતો. ખુલ્લા આકાશ તળે મોડી રાત લગી તારાઓમાં પોતાનાં સપનાંઓને પરોવવા મથતો. ઘડીકમાં આંખ ઘેરાતી પછી પણ લગનનો માંડવો દેખાતો.... ધમકતા ઢોલ દેખાતા. પોતે ખેતરમાં હળ હોંકતો હોય છે ને ભાત લઈને એ આવી નથી. પહેલાં તો નજર ખોડીબારે જ છે પણ એ આવે છે ત્યારે એ બાજુ જોયા વગર બસ હળ હાંક્યા જ કરે છે. પેલી આવીને હાથમાંથી રાશ પરોણો ઝુંટવી લે છે ને એનાથી ફાડ રોટલો વધારે ખવાઈ જાય છે.... અને પેલી ભરીભરી રાતો...તો......

   એકવાર આમજ એ ઊંઘવા માટેના પ્રયાસ કરતો હતો. એના મનમાં ભાવિ રાતોનાં રંગીન ચિત્રો સવાર હતાં. એણે ધીરેથી એના વાળમાં હાથ ફેરવ્યો પછી હાથ નીચે જવા દીધો ત્યાંથી સાવ નીચે ને ત્યાંજ –
   ‘આખરે આયોને લાઈનમેં’
   તેના કાને શબ્દો અથડાયા જાડા જાડા.... એ ચમક્યો. જુએ છે તો કાશી ! અસ્તવ્યસ્ત વસ્ત્રોમાં પડેલી કાશી એના પર સાથળો દબાવીને...

   એ ઊભો થઈ ગયો.
   ધીમેથી પણ ગુસ્સામાં બોલ્યો.
   ‘તારી માની કાશલી મારું. જાય છે કે કાઢું પરોણો. આખી આર ધાલી દેશ.’
   ‘પણ અમણે તો તું....’
   ‘તુ જા નહીં તો મારું સું કોવાડો.’
   ‘લે માર્ય પણ આજે તો....’
   ‘બેહી રે તા અંઈ હાચવ્ય સેતર’ કેતાં એણે ખભે ગોદડી મેલીને લાકડી ઉપાડી ચાલવા માંડ્યું. ને કાશી સમજી, હમણાં નથી મારો દાવ પણ એક દાડો બૈરીથી કંટારીનેય તું આવવાનો જોજે કેતી ચાલી ગઈ.

   ‘એ રાતે એને બરાબર ઊંઘ ના આવી.’
   સવારે વળી નવી વાત મળી.
   રાતે સરપંચ અને પેલો નવી કવોરી વાળો ઘેર આવ્યા'તા. એનું ખેતર બગડે એમ હતું એટલે એના પૈસા આપવા પણ માએ લીધા નહીં. એમને તો ખેતર જ બચાવવું હતું. ખેતર હશે તો જીવન જીવવા જેટલું એમાંની મળે એમ હતું. એટલે માએ ખોળા-પાઘડી કરીને ખેતર બચાવવાની વાત કરી હતી. કવોરી ક્યાંક ખસે એવો પ્રયત્ન કરાવવા. પણ સરપંચે તો ચોખ્ખું સંભળાવ્યું. ‘તોંથીજ પથરાને કપસી બધું નજીક પડે એમ સે એટલે નંઈ હટે એટલે તું પૈસા લેઈ લે.’
   ‘પણ પૈસા તો કાલે વપરઈ જશે. સેતર અશે તો –‘
   ‘બધુંય હાચું પણ આપણું ચ્યોં સાલ્યું સે રાજકારણ હોંમેં બોલ પશલા.'

   અને બનવાનું બની ગયું. કપચીની ધૂળ ધીરેધીરે મગફળીના ખેતર પર છવાવા માંડી. ફૂટતી પાંદડીઓ અટકી ગઈ. ફૂટતાં પાંદડાં બળવા માંડ્યાં ફૂલો ખરી પડ્યા. અને ધમધમાટ ચાલતી કવોરીએ ધીરેધીરે અડધુંક ખેતરતો વીલું પાડી દીધું.
   ‘સુમી આપણું એકનું એક શેતર અવે આપણું નહીં રેવાનું.’ ઢીલા પડી ગયેલા પશલે સુમી આગળ ચિંતા ઠાલવી.
   ‘ચમ વેસવું સે પૈણવા હારું ?’
   ‘નારે એટલો ગરીબ નહીં પણ આ ધડાકા હંભરાય સેને એ પથરાની રજોટી આપણા શેતરમેં પથરાય સે.’
   ‘તે તું ફિકર ના કર્ય આ જનમ મેં તો ઉં તારી જ સું. આપણે મજૂરી કરીને એક રોટલો પેદા કરશું ને અડધો અડધો ખાશું.’ સુમીએ પશલાને હળવો ફૂલ કરી દીધો. પણ કાશીને માટે પશલાને પોતાનો કરવાનો આ સરસ મોકો હતો. આ ખેતર વગર આ છોરી ભૂખે મરશે એવી વાત એણીએ સુમીના ઘરવાળાંને પહોંચાડી. અને એનો ધાર્યો પ્રભાવ પડ્યો. એકની એક દિકરીને માટે કંઈ પણ કરવા તૈયાર તેના બાપે એને તાત્કાલિક બીજું શોધીને ઘડીયાં લગન લેવડાવ્યાં.

   પશલાને માથે આભ ફાટ્યું.
   એની મા ભાગી પડી. ફળીયાની સ્ત્રીઓએ આશ્વાસન આપ્યું. તમને તમારે લાયક મલી રેશે. પણ આશ્વાસન આપનારનેય ખબર હતી. પોતાને ઘેરેય છોરીઓ ઉપડી જતી પણ છોરી આલવા કોઈ તૈયાર ક્યાં હતું ? ને એક ફેરા તૂટેલી વાતમાં તો કોણ પડે ? ને ટૂકડો ટૂકડો જમીન એ જ જિંદગી હતી. એ જતી રહે પછી તો નિરાધાર જ. કવોરીની આખીય પચાય રૂપિયાની મજૂરી એ જ જિંદગી. ઘરનાં બધાંય ત્યાં જાય ભણવાનુંય કોણે કહ્યું ? ને ફરવાનુંય ક્યાં ? ઉઠ્યા કે કવોરીને ઘર. આવા ગામની હાલત બધાયને ખબર હતી. કોણ કોને દિલાસો દે.

   પણ હૈયું દઈ બેઠેલા પશલાને તો કઈ કોઠીમાં પેસીને રડવું એય ન્હોતું સમજાતું. એ આખો દાડો ને મોડી રાત લગી ઓટલી પર બેઠો બેઠો ઓટલીની પોપડીઓ ઉખાડતો, ના ખાતો પીતો. મહીના કાંઠાને તાકી રહેતો કોરી નજરથી. સામે ગામ વાગતા ઢોલ ને કવોરીના ધડાકા એના માટે માથાવાઢ બની ગયા. એ દિવસોમાં કવોરી છોડે ને ક્યાંક જતો રે તો ઘેર ખાય પણ શું ? એક દિવસ એ કવોરી તરફ જઈ રહ્યો હતો. ત્યાં તુવેરના ખેતરમાંથી બૂમ પડી.

   ‘લો ભારો સડાવશો ?’ બીજી ત્રીજી બૂમ એણે સાંભળી.
   જુએ છે તો કાશી ભારો બાંધીને કોઈ ચડાવનારની રાહ જોતી ઊભી હતી. સૌ પ્રથમ તો એણે ચાલવા માંડયું પણ શું થયું તે પાછો વળ્યો. ને ભારા પાસે જઈને એક બાજુથી પકડતો નમ્યો. ‘લો ઝાલો હેંડો’ ને કાશી તરસી નજરે એને જોઈ જ રહી. એક નિશ્વાસ નાખતી એ નમી. પશલાએ જરા નજર ઊંચી કરી એને ભારો ઝાલવાનું કહેવા તો સીધી નજર કબજાના અડધા ખુલ્લા ભાગ પર પડી એની આંખે ચકળવકળ થતું હોય એવું એને લાગ્યું. એ કેડે હાથ દઈને થોડીવાર ઊભો રહી ગયો. કાશી વિચારમાં પડી. શું પેલી વાત એને ખબર તો નહીં પડીને. મારી તો ની નાખે ને? હાળો સે જમ જેવો. પણ એણે જોયું તો એની નજર તો કબજાના બટનો પર જ હતી. કાશી થથરી ઊઠી એ ઝડપથી ભારા પર ઝૂકી –
   ‘લો હેંડો તમારે ય પાસું કવોરી મ જવાનું સે મોડું થશે.’
   ત્યાં તો પશલાની આંગળીઓ કાશીના કબજાનાં બટન તોડતી પાર નીકળી ગઈ ને ભારાનો બંધ તૂટી ગયો ને ભારોય પથરાઈ ગયો.
   મૂરિયાના ગલ્લે હજુય ગીત વાગતું હતું
      - મારી મઈસાગરને આરે ઢોલ વાગે સે....


0 comments


Leave comment